Հարցեր և առաջադրանքներ
1.Ո՞րն է կոչվում լույսի աղբյուր: Թվարկել տեսակները:
Լույս արձակող մարմինները կոչվում են լույսի աղբյուրներ:
Արեգակը, կայծակ, աստղերը, լուսատտիկը, և արհեստական
2. Ի՞նչն են անվանում ձայն:
Օդի տատանումներից էլ առաջանում է ձայն:
3.Ի՞նչն են անվանում արձագանք:
Ձայնը նույնպես, որոշ մարմիների, դպչելով, կարող է անդրադառնալ: Հենց դա էլ անվանում ենք արձագանք:
1. Քանոնով չափիր համակարգչի երկարությունը՝ արտահայտված սանտիմետրերով և միլիմետրերով: Ստացված տվյալները գրանցիր:
Երկարություն 29սմ
Լայնություն 20ս
2. Չափիր քո քայլի երկարությունը: Այնուհետև քայլերով չափիր քո դասարանի, դպրոցի միջանցքի երկարությունը: Ստացված տվյալները արտահայտիր մետրերով և սանտիմետրերով:
Ես չափեցի իմ 1 քայլը այն ՝40սմ, մեր տան միջանցքը 8 քայլ է
40×8=320սմ, 320սմ= 3 մ 20 սմ
3.Տանը բացիր պայուսակդ և որոշիր տվյալ պահին դրանում եղած առարկաների զանգվածները: Ստացված տվյալներն արտահայտիր կիլոգրամներով և գրամներով:
2 կգ 900 գ
Պարզ – բոքոն, կենդանի, ջուր, հարուստ, ոսկի
Բարդ – խնամ + ա + խոս = խնամախոս, ջուր + աղաց = ջրաղաց, աչք + լույս = աչքալույս, նախիր + պան = նախրապան, խոտ + հարք = խոտհարք
Ածանցավոր – թագ + ավոր = թագավոր, ձի + ավոր = ձիավոր, հնձ + վոր = հնձվոր, լավ + ություն = լավություն, պատրաստ+ ություն = պատրաստություն
խոտհարք – Մարգագետին, որի խոտը հնձում են և չորացնում որպես ձմեռվա անասնակեր
հնամաշ – Հնությունից մաշված, հնացած ու մաշված
Լինգ – մեկ կամ երկու կողմից սրված ծայրով մետաղյա ձող
Կոտ – Փայտե աման, որ իբրև չափ Էր ծառայում հացահատիկի համար
Ակն – աչք
Խնամախոս – խնամախոսություն
Աչքալուսանք – Մեկին հայտնվող բարի լուր
Նժույգ – Հեծնելու ընտիր ձի
Վեզիր – Մերձավոր Արևելքի մի շարք երկրներում՝ բարձրաստիճան պալատական պաշտոնյա՝ խորհրդական
Անծեր – անծայր
Ճոխ – հարուստ
Պարգև – նվեր, մերցանակ
Վերուստ – վերևից
Երկյուղ – վախենալ, վախ, վախեցած
Անհուն – անհատակ
Բաշխել – բաժանել
Անտակ, անհուն, անվերջ, ծով
Ահ
Իմ երգին Աստված տվել է ՝ բարություն, շնորք, անսահման սեր, բախտավորություն:
Նախագծային
1․ Ո՞րն է ամենամեծ միանիշ թվի կրկնապատիկը։ 9 x 2 = 18
2․ Ո՞րն է ամենափոքր երկնիշ թվի վեցապատիկը։ 10 x 6 = 60
3․ Ո՞րն է ամենափոքր եռանիշ թվի տասնապատիկը։ 100 x 10 = 1000
4․ Ո՞րն է ամենափոքր քառանիշ թվի քառապատիկը։ 1000 x 4 = 4000
5․ Թվարկիր 12-ի պատիկ մի քանի թիվ, որոնք մեծ են 24-ի։
12 x 2 = 24, 12 x 3 = 36, 12 x 4 = 48, 12 x 5 = 60, 12 x 6 = 72, 12 x 7 = 84, 12 x 8 = 96
1. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:
Մի անգամ առավոտյան Ջելսոմինոն գնաց իրենց պարտեզն ու տեսավ՝ բոլոր տանձերը հասել են: Տանձերը, ախր, միշտ այդպես են, ոչ ոքի ոչինչ չեն ասում, բայց իրենց համար հասնում .են, և մի գեղեցիկ օր էլ տեսնում ես՝ արդեն հասել են, ու եկել է քաղելու ժամանակը:
«Ափսոս, որ սանդուղք չեմ վերցրել հետս,- մտածեց Ջելսոմինոն: — Արի գնամ, տանից սանդուղք բերեմ ու մի հատ էլ երկար ձող՝ վերևի ճյուղերից տանձը թափ տալու համար»:
Բայց այդ պահին նրա գլխում մի ուրիշ միտք ծագեց, ավելի ճիշտ՝ մի փոքր քմահաճույք. «Իսկ եթե օգտվեմ իմ ձայնի՞ց»:
Գյումրի, 1840–1924 թվականներին՝ Ալեքսանդրապոլ, 1924–1990 թվականներին՝ Լենինական, 1990–1992 թվականներին Կումայրի), բնակչության քանակով ու մշակութային նշանակությամբ Հայաստանի երկրորդ քաղաքն է, գտնվում է հյուսիսարևմտյան մասում՝ Շիրակի մարզում, Ախուրյան գետի ձախ ափին, Երևանից 126 կմ հեռավորության վրա։ Տարածքը՝ 3626 հեկտար։ 2015 թվականի դրությամբ ունեցել է 118,6 հազար բնակիչ, ծովի մակարդակից բարձր է ավելի քան 1500 մետր։ Քաղաքի կարգավիճակ ունի 1837 թվականից։ Արևմտյան մասը բարձրադիր է՝ կազմված երկու սեղանաձև բարձունքներից։ Ռելիեֆը հարթավայրային է, քիչ մասնատված, ծածկված 300 – 350 մ հաստությամբ լճագետային ու հրաբխային նստվածքներով։ Կլիման ցամաքային է, համեմատաբար տաք ամառներով ու ցուր ձեմեռներով։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը 7 °C է, հունվարինը՝ – 8 °C (նվազագույնը՝ – 35 °C), հուլիսինը՝ 20 °C (առավելագույնը՝ 34 °C)։ Տարեկան տեղումները 500 մմ են։ Գտնվում է 8-9 բալանոց սեյսմիկ գոտում։ Վերջին ուժեղ երկրաշարժը տեղի է ունեցել 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին։ Նախորդ երկրաշարժը տեղի է ունեցել 1926 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։
Հայրիկս, մայրիկս, տատիկս և պապիկս ծնվել են Գյումրիում։ Ես հաճախակի գնում եմ Գյումրի, քանի որ այնտեղ հարազատներ ունեմ, և ես շատ եմ սիրում Գյումրին։
Նանե Գևորգյան 